Wszystkie warstwy dachu skośnego pod dachówkę są ważne i muszą być starannie wykonane. Zaczyna się od więźby, a kończy na pokryciu. Podpowiadamy, co inwestor powinien wiedzieć na ten temat. Dzięki temu można uniknąć niedoróbek i kosztownych remontów.
Jaka więźba dachowa pod dachówkę?
Podstawą każdego dachu skośnego jest więźba. To na niej montuje się kolejne warstwy dachu – ostatnią, widoczną na zewnątrz, jest dachówka ceramiczna lub dachówka cementowa. Więźba dachowa przenosi wszelkie obciążenia, które w przypadku dachówek są niemałe. Dachówka ceramiczna oraz dachówka cementowa są jednymi z cięższych materiałów do pokrycia dachu – ich przeciętna waga wynosi około 50 kg/m².
Więźba wykonana jest najczęściej z drewna sosnowego lub świerkowego. Najpopularniejsze rozwiązania ciesielskie, występujące na domach jednorodzinnych, to konstrukcja jętkowo-krokwiowa oraz płatwiowo-kleszczowa. Często stosowane są też prefabrykowane konstrukcje wiązarowe.
Tradycyjna więźba, przygotowywana na budowie, składa się z wielu elementów, jak krokwie, płatwie, miecze, jętki. W przypadku wiązarów zwykle przywozi się gotowe kratownice i jedynie składa na placu budowy.
Pierwsza warstwa dachu układana jest na murłatach, czyli drewnianych belkach poziomych ułożonych na murze budynku (przenoszą obciążenia z więźby dachowej na ściany). Składa się z krokwi bądź wiązarów – w zależności od metody wykonania więźby. To ona pełni funkcję nośną dla kolejnych warstw dachu skośnego, którymi są:
- Termoizolacja
- Wstępne krycie
- Kontrłaty
- Łaty
- Dachówka ceramiczna lub dachówka cementowa.
Jaka warstwa termoizolacyjna pod dachówkę?
Jeśli poddasze jest użytkowe, przestrzeń pomiędzy belkami konstrukcji dachowej wykorzystywana jest jako warstwa termoizolacyjna. Do izolacji dachu skośnego, pomiędzy krokwiami, wykorzystuje się takie materiały jak np. styropian, wełna mineralna, wełna drzewna, piana PUR. Powinny być odpowiedniej grubości, aby zapewniały komfort termiczny.
Ich zadaniem jest zatrzymywanie ciepła na poddaszu użytkowym w chłodne pory roku oraz ochrona przed nagrzewaniem pomieszczeń, gdy na zewnątrz jest gorąco. Izolacja dachu może ograniczyć straty ciepła o 30-40%, co przekłada się na niższe koszty ogrzewania. Należy zwracać uwagę na wartość współczynnika przenikania ciepła. Minimalny współczynnik przenikania ciepła U dla dachów wynosi 0,15 W/(m²·K). Termoizolacja poprawia też komfort akustyczny we wnętrzach domu. Przykładowo, minimalna grubość izolacji dachu wynosi 30 cm dla wełny mineralnej. Dwie warstwy wełny mineralnej eliminują mostki termiczne.
Jeżeli poddasze pełni rolę typowego strychu, bez funkcji mieszkalnej, często nie wykonuje się warstwy ocieplenia dachu. Izolację montuje się wtedy na stropie, np. pod podłogą poddasza.
Membrany dachowe
Dostępne są w różnych modelach, które różnią się gramaturą, wodoodpornością, paroprzepuszczalnością oraz odpornością mechaniczną. Dzięki temu membrany dachowe można łatwo dopasować do indywidualnych potrzeb inwestora oraz konstrukcji więźby. Przykładowo, membrany uniBLACK i solidBLACK wyróżniają się doskonałym stosunkiem jakości do ceny, natomiast duraBLACK+ zapewnia ponadprzeciętne właściwości oraz wydłużoną odporność na promieniowanie UV.
Membrany dachowe chronią zarówno przed wilgocią z zewnątrz, jak i parą wodną znajdującą się w pomieszczeniach, która powstaje podczas codziennych czynności, np. kąpieli. Dzięki paroprzepuszczalnej membranie dachowej, para wodna odprowadzana jest na zewnątrz, czyli nie zbiera się pod dachem. W efekcie membrana zapobiega rozwojowi grzybów w pomieszczeniach oraz utracie właściwości termoizolacji (jej zawilgocenie może być przyczyną kosztownego remontu). Ciągłość paroizolacji ma kluczowe znaczenie!
Ponadto membrany dachowe znacząco ułatwiają montaż warstwy wstępnego krycia, gdyż są lekkie i nie zawsze jest konieczne wykonanie deskowania pod nimi. Niektóre modele membran dachowych, jak SolidBlack+ oraz UniBLACK+, wyposażone są w paski klejące, które przyspieszają i ułatwiają montaż oraz jeszcze bardziej zwiększają szczelność warstwy wstępnego krycia. To sprawia, że staje się niezwykle trwała.
Deski lub drzewne płyty konstrukcyjne
Im niższy kąt nachylenia połaci, tym wolniej woda spływa z dachu, co może spowodować, że dostanie się ona czasem pod dachówkę. Dlatego, jeśli dach nie jest zbyt stromy, przed zastosowaniem warstwy wstępnego krycia należy zamontować szalunek z desek lub drzewnych płyt konstrukcyjnych, jak płyty OSB. Takie podłoże jest sztywne, dzięki czemu eliminuje się możliwość powstania zagłębień, w których mogłaby się zbierać woda pod pokryciem.
Na deskowaniu lub specjalnych płytach konstrukcyjnych układa się np. papę. Warstwę szalunku bezwzględnie należy zastosować w przypadku użycia membran bitumicznych ze względu na ich ciężar oraz prawdopodobieństwo powstania zagłębień między krokwiami.
Membrana dachowa czy szalunek pod dachówkę?
Wybór warstwy wstępnego krycia – membrana dachowa lub szalunek z desek czy płyt konstrukcyjnych – zależy od modelu dachówki, który będzie na dachu, a także od kąta pochylenia połaci. Przykładowo, wszystkie dachówki swissporTON układać można od kąta 10 stopni, ale zgodnie z tabelami znajdującymi się w Podręczniku dekarza. Przy niskich kątach dachów skośnych należy wybrać odpowiedni rodzaj krycia wstępnego.
Jeśli byłaby to np. popularna dachówka ceramiczna TITANIA, odpowiednimi warstwami wstępnego krycia będą przy nachyleniu połaci:
- ≥ 10° - pełne deskowanie (szalunek). Podkład w postaci membrany wstępnego krycia ProBlack+ układa się na zakład szerokości 15 cm. Zastosować należy zabudowę kontrłat;
- ≥ 12° - pełne deskowanie (szalunek). Podkład w postaci membrany wstępnego krycia ProBlack+ układa się na zakład szerokości 15 cm. Należy zastosować uszczelnienie kontrłat oraz zakłady membrany klejone;
- ≥ 14° – pełne deskowanie (szalunek). Podkład w postaci membrany wstępnego krycia UniBlack+, SolidBlack, SolidBlack+, DuraBlack+ lub ProBlack+ układa się na zakład szerokości 15 cm. Należy zastosować uszczelnienie kontrłat oraz zakłady membrany klejone;
- ≥ 16° – podkład w postaci membrany wstępnego krycia UniBlack+, SolidBlack+, DuraBlack+ albo ProBlack+ układa się na zakład szerokości 15 cm;
- ≥22° – podkład w postaci membrany wstępnego krycia, np. UniBlack, UniBlack+, SolidBlack+, DuraBlack+ albo ProBlack+, układa się na zakład szerokości 15 cm.
Jakie kontrłaty pod dachówkę?
Na warstwie wstępnego krycia montuje się kontrłaty o grubości min. 25 mm (zalecane 40 mm). Kontrłaty tworzą szczelinę wentylacyjną pod pokryciem dachu. Ponadto mocują warstwę wstępnego krycia do podłoża (szalunek lub same krokwie) i wyrównują podłoże.
Należy pamiętać, że w zakresie 12-16 stopni trzeba zastosować pełne deskowanie, skleić pasy membrany i dodatkowo uszczelnić kontrłaty z powodu otworów w membranie powstałych przy ich mocowaniu. Przy jeszcze niższych kątach dodatkowo należy wykonać zabudowę kontrłat, nakładając wąskie pasy membrany na zamontowane kontrłaty i klejąc je do pozostałej membrany.
W każdym z tych przypadków – na pełnym deskowaniu – można zastosować również papę. Doskonale sprawdza się np. model swissporBIKUTOP MEMBRANA.
Jakie łaty pod dachówkę?
Do kontrłat mocuje się poziomo łaty, które tworzą przedostatnią warstwę dachu skośnego oraz stanowią bezpośrednie podparcie dla dachówek. Standardowo w Polsce stosuje się łaty o przekroju 60 x 40 mm.
Rozstaw łat jest dostosowany do rozmiaru poszczególnych modeli dachówek. Jego zakres określany jest na podstawie wielkości dachówek, ilości i rodzaju barier wodnych umiejscowionych w ich zamkach. Przykładowo, dla dachówek ceramicznych:
- TITANIA jest to wymiar 38-42 cm,
- KODA – 39-43 cm,
zaś dla dachówek cementowych:
Dachówki, czyli ostatnia warstwa dachu – jak mocować?
Ostatnią, zewnętrzną warstwę dachu tworzy pokrycie, np. dachówka ceramiczna lub dachówka cementowa. Dachówki mocuje się do łat np. klamrami, ale nie zawsze wszystkie. Liczba mocowanych dachówek zależy od ich rodzaju, strefy wiatrowej, w jakiej znajduje się budynek, typu konstrukcji dachowej, kąta nachylenia połaci oraz konkretnego miejsca na dachu.
Jak mocować dachówki na połaci?
Na połaci standardowo mocuje się co trzecią dachówkę, z przesunięciem o jedną w kolejnych rzędach w prawą lub lewą stronę. Wszystkie dachówki muszą być mocowane na dachach o nachyleniu powyżej 65° zarówno te, które znajdują się w przestrzeni obrysu danej połaci dachu oraz strefach kalenicy i naroży, jak i te w rzędach dachówek znajdujących się bezpośrednio nad okapem.
Mocować należy również wszystkie dachówki znajdujące się wokół przegród na dachu, jak kominy, okna dachowe, wyłazy dachowe, mury ogniowe.
Jak mocować dachówki w strefie kosza dachowego?
Aby uniknąć przebijania elementu blaszanego kosza, zaleca się zamocować dachówki cięte za pomocą klamry do dachówki ciętej. Stosuje się także specjalny drut dekarski przełożony przez otwór wykonany w dachówce. Pierwszą całą dachówkę, znajdującą się najbliżej kosza dachowego, należy zamocować za pomocą wspomnianej klamry lub wkrętu.
Jak mocować dachówki w strefie grzbietu dachowego?
W przypadku grzbietów dachowych mniejsze dachówki cięte, których nie da się tradycyjnie zamocować na łacie, należy zamocować za pomocą drutu podwieszonego do elementu drewnianego znajdującego się powyżej. Wszystkie całe dachówki znajdujące się najbliżej grzbietu powinny być zamocowane za pomocą klamry lub wkrętu.
Jak mocować dachówki w strefie gąsiora?
Gąsiory mocuje się przy pomocy specjalnych klamer i wkrętów. Początkowe należy dodatkowo przewiercić w około ¾ długości, mierząc od zamka nakrywanego, oraz zamocować do łaty wkrętem długości ok. 70 mm z gumową uszczelką zabezpieczającą przed wnikaniem wody opadowej.
Do mocowania dachówek swissporTON rekomendowane są dedykowane wkręty oraz klamry o właściwie dobranym kształcie. Wykonane są one z materiałów o odpowiedniej wytrzymałości, co przekłada się na ich wieloletnią trwałość.
O doskonałych parametrach dachu decyduje prawidłowy układ warstw. Ponadto bardzo ważny jest właściwy dobór materiałów najlepszej jakości i najwyższej klasie. Nie mniej istotny jest ich poprawny montaż, czyli korzystanie z usług sprawdzonych dekarzy.
