Zakup dachówki to jeden z najważniejszych etapów budowy domu. Wybrany został kolor pokrycia, kształt, rodzaj, a co za tym idzie - również producent. Teoretycznie możemy więc uznać, że najtrudniejsza decyzja została już podjęta. W praktyce jednak jest to dopiero początek drogi do stworzenia idealnego dachu, który spełni wszystkie swoje funkcje. Okazuje się bowiem, że kompletny dach to coś znacznie więcej niż same dachówki. Równie ważne jest dopasowanie kompletu akcesoriów dachowych, z których każdy ma swoje konkretne zadanie.
Dzieje się tak, ponieważ dach jest złożoną konstrukcją, rozbudowanym systemem składającym się z wielu wzajemnie współpracujących elementów i dopiero odpowiednie połączenie wszystkich komponentów decyduje o tym, czy będzie on trwały, szczelny, ładny i niezawodny przez kilkadziesiąt lat.
Ten fakt może zdziwić osoby niezwiązane na co dzień z budownictwem, które są przekonane, że to właśnie dachówka odpowiada za ogólną stabilność dachu. W rzeczywistości nawet najwyższej jakości dachówka nie zagwarantuje trwałości konstrukcji, jeśli dodatkowe akcesoria nie będą prawidłowo dobrane. W takiej sytuacji dach może szybciej tracić swoje właściwości użytkowe, przeciekać, być bardziej podatny na uszkodzenia i wymagać częstszych napraw.
Co więcej, współczesne dachy są coraz bardziej zaawansowane technologicznie. Muszą współpracować z instalacją wentylacyjną, fotowoltaiką, systemami odgromowymi czy nowoczesnymi urządzeniami montowanymi na połaci. A to z kolei oznacza to, że zastosowanie odpowiednich akcesoriów dachowych nie jest dodatkiem do inwestycji, lecz jej niezbędnym elementem.
Dlaczego warto kupować akcesoria razem z dachówką od jednego producenta?
Choć możliwe jest kompletowanie dachu z produktów pochodzących od różnych firm, znacznie lepszym rozwiązaniem jest wybór kompletnego systemu dachowego. Powód jest prosty. Czołowi producenci pokryć dachowych wszystkie akcesoria projektują tak, aby jak najlepiej współgrały z konkretnymi dachówkami. Dotyczy to wymiarów, sposobu mocowania, kolorystyki oraz pozostałych parametrów. Dzięki temu inwestor otrzymuje zintegrowany system dachowy, którego poszczególne elementy są do siebie dopasowane zarówno pod względem technicznym, jak i estetycznym.
Wybierając produkty od jednego producenta, inwestor zyskuje pewność, że dachówki i akcesoria będą ze sobą prawidłowo współpracować.
Takie podejście:
- ułatwia montaż,
- ogranicza ryzyko błędów wykonawczych,
- zwiększa szczelność pokrycia,
- poprawia parametry użytkowe konstrukcji,
- wpływa na estetykę dachu,
- ułatwia późniejszą eksploatację.
Jest to również istotne z punktu widzenia gwarancji, ponieważ stosowanie niekompatybilnych elementów lub montaż niezgodny z wytycznymi producenta może skutkować ograniczeniem rękojmi sprzedawcy lub nawet utratą całości gwarancji oferowanej przez producenta. A to kwestia niebagatelna, gdyż renomowani producenci pokryć dachowych biorą za swoje produkty wieloletnią odpowiedzialność (np. swissporTON oferuje na wybrane dachówki nawet 50 lat gwarancji).
Przyjrzyjmy się więc dokładnie elementom, jakie najczęściej wchodzą w skład kompletnych systemów, które warto kupić razem z dachówką.
Gąsiory i taśmy, czyli kalenica pod kontrolą
Jednym z najważniejszych miejsc każdego dachu jest kalenica (najwyższa linia konstrukcji, w której spotykają się dwie połacie).
Jest to miejsce szczególnie narażone na działanie silnego wiatru, podwiewanego śniegu, promieniowania UV i skrajnych temperatur. Kalenica odpowiada również za wypuszczanie pary wodnej z wnętrza domu na zewnątrz i sprawną izolacje termiczną. Jakby tego było mało, źle zabezpieczone szczeliny w kalenicy powodują, że mogą pod połacią gniazdować ptaki i żyć gryzonie, niszcząc uszczelnienia i zabrudzając odchodami poddasze. Dlatego kalenica wymaga zastosowania specjalnych akcesoriów, które mają kluczowe znaczenie dla szczelności i prawidłowego przepływu powietrza w obrębie połaci.
Podstawowymi elementami są gąsiory. Wbrew pozorom nie pełnią one wyłącznie funkcji estetycznej. Ich głównym zadaniem jest zabezpieczenie połączenia połaci przed wodą i wiatrem.
W ofercie swissporTON znajdziemy wykonane z wysokiej jakości ceramiki lub betonu, dopasowane do konkretnych modeli dachówek pod względem kolorów, powłok (angoba, glazura) i kształtu:
- Gąsiory podstawowe służące do właściwego pokrycia i ochrony kalenicy oraz grzbietów przed wodą opadową
- Gąsiory początkowe (prostokątne / uniwersalne / PS) zapewniające estetyczny i szczelny początek ciągu gąsiorów na kalenicy
- Trójniki / czwórniki, czyli specjalistyczne elementy przeznaczona do szczelnego łączenia zbiegających się kalenic i naroży w dachach spadzistych.
Same gąsiory jednak nie wystarczą. Bardzo ważną rolę odgrywają również taśmy kalenicowe. To właśnie one odpowiadają za uszczelnienie przestrzeni pod gąsiorami przy jednoczesnym zachowaniu możliwości wentylacji połaci.
Marka swissporTON oferuje taśmy kalenicowe i kominowe:
- swissporTON RBF vent - niezwykle nowoczesna, dostępna w dwóch szerokościach (390 mm i 310 mm) i czterech popularnych kolorach: czerwony, brązowy, grafitowy oraz czarny
- swissporTON RBF roll - uzupełniająca taśma kominowa służąca do obróbki i uszczelniania styków oraz przejść na dachu
W skład systemu kalenicowego wchodzą także klamry, wsporniki oraz elementy mocujące. Choć są niewielkie i często niewidoczne po zakończeniu prac, mają ogromny wpływ na stabilność całego pokrycia dachowego.
Tu warto wspomnieć, że w ofercie swissporTON znajdziemy też wyjątkowy, opatentowany system, czyli ceramiczną kalenicę wentylowaną, która ma za zadanie zapewnienie skutecznej wentylacji konstrukcji dachowej. Gąsiory i dachówki wentylacyjne mocowane są wtedy „na sucho”, bez stosowania dodatkowych taśm, wsporników czy łaty kalenicowej, za to za pomocą dedykowanego systemu montażowego.
Dachówki funkcyjne i elementy systemowe – niewielkie detale, które mają ogromny wpływ na prawidłowe działanie dachu
Większość inwestorów zwraca uwagę przede wszystkim na dachówki podstawowe, które pokrywają największą część połaci. Jednak nie mniej ważną rolę odgrywają też pozostałe dachówki, o których istnieniu czasami nie mamy pojęcia.
Do tej grupy należą między innymi:
- dachówki wentylacyjne
- dachówki skrajne
- dachówki połówkowe i przelotowe
- a także elementy przejściowe współpracujące z kominkami wentylacyjnymi i innymi instalacjami prowadzonymi przez połać dachową.
Akcesoria dachowe i elementy wykończeniowe dachu o kluczowym znaczeniu
Każdy z tych produktów został zaprojektowany z myślą o konkretnym zadaniu i stanowi integralną część kompletnego systemu dachowego.
Szczególnie ważną funkcję pełnią dachówki wentylacyjne, które wspierają prawidłową cyrkulację powietrza pod pokryciem oraz pomagają odprowadzać wilgoć z przestrzeni dachowej. W budynkach z poddaszem użytkowym ich rola jest nie do przecenienia, ponieważ właściwa wymiana powietrza wpływa na trwałość izolacji termicznej i elementów konstrukcyjnych dachu.
Istotne znaczenie mają również dachówki skrajne, odpowiadające za estetyczne i szczelne wykończenie bocznych krawędzi połaci. Dzięki nim możliwe jest ograniczenie liczby dodatkowych obróbek oraz zachowanie spójnego wyglądu całego pokrycia.
Z kolei dachówki połówkowe ułatwiają precyzyjne dopasowanie i przesunięcie pokrycia na szerokości dachu bez konieczności dodatkowego docinania szczególnie na dachach o skomplikowanej geometrii, a dachówki przelotowe umożliwiają bezpieczne wyprowadzenie ponad połać dachu instalacji antenowych, przewodów czy wentylacji sanitarnych.
Wszystkie wymienione rodzaje funkcyjnych dachówek w ofercie swissporTON zostały dopasowane do konkretnych modeli dachówek ceramicznych i cementowych.
Membrana dachowa – ważna linia obrony przed wilgocią
Jeżeli dachówka jest najbardziej widocznym elementem dachu, to membrana dachowa pozostaje jego najbardziej niedocenianym bohaterem. Po zakończeniu budowy jest całkowicie ukryta, a jednak to właśnie ona dodatkowo decyduje o skuteczności termoizolacji.
Jeszcze kilkanaście lat temu standardem było wykonywanie pełnego deskowania i pokrywanie go papą. Obecnie coraz częściej stosuje się nowoczesne membrany dachowe, które zapewniają znacznie lepsze parametry użytkowe. Ich podstawowym zadaniem jest stworzenie warstwy wstępnego krycia, która zabezpiecza dach przed wodą mogącą przedostać się pod pokrycie podczas silnych opadów, intensywnego wiatru lub topnienia śniegu.
Jednocześnie membrana musi umożliwiać odprowadzanie pary wodnej z wnętrza budynku. To niezwykle istotne, ponieważ codzienne użytkowanie domu nieustannie generuje wilgoć. Gotowanie, mycie, pranie czy zwykłe oddychanie mieszkańców powodują powstawanie pary wodnej, która przemieszcza się ku górze i dąży do wydostania się przez dach. Jeśli konstrukcja nie będzie odpowiednio wentylowana, w domu zacznie gromadzić się nadmierna wilgoć. W efekcie może dojść do pogorszenia parametrów izolacyjnych, rozwoju grzybów i pleśni oraz stopniowego osłabienia całej konstrukcji dachu.
W ofercie swissporTON znajdują się różne rodzaje membran dachowych, dostosowane do konkretnych rozwiązań:
Poszczególne rozwiązania różnią się parametrami technicznymi oraz przeznaczeniem, dzięki czemu możliwe jest dopasowanie ich zarówno do prostych dachów, jak i bardziej wymagających konstrukcji. Szczególnie istotne jest zachowanie zgodności pomiędzy rodzajem dachówki, kątem nachylenia połaci i zastosowaną membraną. Dopiero wtedy wszystkie elementy współpracują ze sobą jako jeden skuteczny system ochrony budynku.
Do właściwego położenia membran należy użyć specjalnie dedykowanych akcesoriów jak:
- uniwersalna jednostronna taśma montażowa do membran dachowych 25 m/50 mm
- dwustronna taśma montażowa do membran dachowych 5 m/250 mm
- masa klejąca do membran
- taśma uszczelniająca pod kontrłaty 30 m/60 mm
Komunikacja dachowa, czyli dach, po którym można bezpiecznie się poruszać
Z tych małych, czy niewidocznych akcesoriów przechodzimy do takich, które już widać na powierzchni dachu, dlatego oprócz funkcji typowo użytkowych należy zwrócić szczególną uwagę na ich aspekty estetyczne i dopasowanie do położonej dachówki.
Niestety jeszcze przed rozpoczęciem etapu wykonania pokrycia wielu inwestorów nie zastanawia się nad tym, że dach będzie wymagał regularnych wizyt serwisowych także po zakończeniu inwestycji. Tymczasem komin trzeba okresowo kontrolować i czyścić, systemy wentylacyjne wymagają przeglądów, a coraz częściej na dachach montowane są również instalacje fotowoltaiczne, anteny czy różnego rodzaju urządzenia techniczne. Zdarza się także, że konieczne jest usunięcie gałęzi zalegających na połaci po silnym wietrze, ptasiego gniazda, sprawdzenie stanu wybranych elementów pokrycia po intensywnych zjawiskach pogodowych, czy choćby umycie lub oczyszczenie dachu z nadmiaru liści Wszystko to oznacza konieczność bezpiecznego poruszania się po połaci dachowej. I właśnie temu służą elementy komunikacji dachowej.
Systemy komunikacyjne jako rozwiązania asekuracyjne dostępne w swissporTON obejmują mocowane na dachówce aluminiowej:
- ławy kominiarskie – krótką i długą
- stopnie kominiarskie
- pomosty, drabiny
- oraz wyłazy dachowe.
Komplementarność wszystkich elementów systemu umożliwia zachowanie wysokich walorów wizualnych dachu, bezpieczeństwo oraz szczelność montażu. Znacząco skraca czas instalacji na dachu, co usprawnia pracę dekarzy oraz ogranicza ryzyko błędów wykonawczych. Jednocześnie wpływa na optymalizację kosztów całej inwestycji, ponieważ krótszy montaż i lepsze dopasowanie elementów pozwalają ograniczyć wydatki związane zarówno z robocizną, jak i ewentualnymi poprawkami.
Zabezpieczenia przeciwśniegowe - kiedy zima przestaje być problemem
Niejako uzupełnieniem komunikacji dachowej jest system ochrony przeciwśnieżnej.
Nie jest tajemnicą, że śnieg jest jednym z największych obciążeń działających na dach. I choć zimy są już nieco łagodniejsze, to nie oznacza, że całkowicie bezśnieżne, a w niektórych regionach kraju jego masa może osiągać bardzo duże wartości. Ponadto wraz ze wzrostem wilgotności śniegu znacząco zwiększa się jego ciężar, co sprawia, że 1 m2 mokrego śniegu waży ponad 700 kg. Zatem na większych połaciach łączna masa zalegającego śniegu osiągać może wartości liczone w tonach. Dlatego odpowiednia ochrona dachu przed opadami śniegu i mrozem ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa jego użytkowania.
Problemem nie jest jednak wyłącznie ciężar zalegający na dachu. Równie niebezpieczne bywa gwałtowne zsuwanie się śniegu oraz lodu z połaci, które może uszkodzić rynny, czy inne części znajdujące się przy krawędzi dachu, a także stanowić zagrożenie dla domowników, gości, zaparkowanych samochodów i elementów małej architektury znajdujących się w pobliżu domu.
Sam montaż zabezpieczeń przeciwśniegowych nie jest jednak jedynym warunkiem ich skutecznego działania. Równie ważne jest odpowiednie zaplanowanie ich rozmieszczenia na połaci dachowej, dlatego te kwestie powinno się uwzględnić już na etapie projektowania domu, konsultując rozwiązania z architektem i doświadczonym dekarzem.
Elementy ochrony przeciwśnieżnej powinny znaleźć się przede wszystkim:
- nad wejściami do budynku
- ciągami komunikacyjnymi, podjazdami, miejscami postojowymi
- w sąsiedztwie tarasów czy stref rekreacyjnych.
Fotowoltaika bez ingerencji w pokrycie
Od jakiegoś czasu współczesny dach, oprócz funkcji ochronnej, służy też jako konstrukcja, na której położone są panele fotowoltaiczne i kolektory słoneczne.
Z tego powodu zdecydowanie już na etapie wyboru pokrycia warto zastanowić się nad rozwiązaniami, które pozwolą na bezpieczną integrację dachu z odpowiednią instalacją. Tradycyjne systemy potrzebują zastosowania dodatkowych konstrukcji mocujących, które bezpośrednio ingerują w połać dachową i wymagają wykonania licznych punktów montażowych.
Alternatywą są nowoczesne rozwiązania systemowe, takie jak SunLACE, opracowane z myślą o dachach pokrytych dachówkami ceramicznymi i cementowymi. System umożliwia montaż instalacji fotowoltaicznej w sposób estetyczny, bezpośrednio na drewnianej konstrukcji dachu, bez dodatkowych warstw. Jest lekki, zintegrowany i do tego jeszcze wydajny. Montaż odbywa się równolegle z układaniem pokrycia dachowego, na dowolnie wybranych dachówkach marki swissporTON.
Dla inwestorów planujących budowę domu energooszczędnego lub przygotowanie dachu pod przyszłą instalację PV jest to kolejne rozwiązanie warte uwzględnienia już na etapie projektowania pokrycia.
Pytanie o to, co jeszcze warto kupić razem z dachówką, pojawia się niemal przy każdej budowie domu. W zasadzie odpowiedź jest prosta: najlepiej zaplanować i skompletować cały system dachowy już na etapie projektowania, a nabyć go w momencie wyboru pokrycia. Dzięki temu zyskujemy pewność, że wszystkie elementy będą do siebie dopasowane pod względem technicznym, wizualnym i montażowym.
Zakup dachówek, gąsiorów, dachówek funkcyjnych, membran, elementów wentylacyjnych, komunikacji dachowej czy zabezpieczeń przeciwśniegowych od jednego producenta pozwala zachować gwarancję i uniknąć problemów związanych z kompatybilnością poszczególnych komponentów.
Nie bez znaczenia pozostaje również kwestia estetyki. Akcesoria systemowe są projektowane z myślą o konkretnych modelach dachówek, dzięki czemu tworzą spójną wizualnie całość. A przecież może się okazać, że chcąc dokupić je później, będziemy narażeni na brak dostępności danego produktu i konieczność stosowania prowizorycznych rozwiązań czy położenia elementów odbiegających kolorem i kształtem od reszty pokrycia.
Warto także pamiętać, że wiele akcesoriów dachowych montuje się na konstrukcji przed położeniem dachówek, a te kładzione na wierzchniej warstwie dachu znacznie lepiej wkomponować podczas wykonywania pokrycia niż po zakończeniu budowy. Taki system ułatwia pracę dekarzom, skraca czas montażu i daje możliwość dokładniejszego oszacowania kosztów inwestycji jeszcze przed rozpoczęciem prac. A ich zakup razem z dachówką pozwala uniknąć późniejszych przeróbek, trudnych w przyszłości do usunięcia błędów oraz dodatkowych kosztów związanych z modernizacją gotowego dachu, czy nabyciem asortymentu po nowej, wyższej cenie.
Ostatecznie przecież nie sama dachówka, a zastosowanie zintegrowanego systemu dachowego sprawi, że dach naszego wymarzonego domu stanie się trwałą, bezpieczną i funkcjonalną konstrukcją, która będzie skutecznie chroniła budynek przez długie lata.
