Dach to część domu, która jest najbardziej narażona na działanie niekorzystnych warunków atmosferycznych. Dlatego ważne jest jego solidne zabezpieczenie przed ich negatywnym wpływem. Jak skutecznie mocować dachówki ceramiczne, aby nasz dach był odporny i trwały niezależnie od tego, jaka pogoda jest za oknem?
Mocowanie dachówki ceramicznej a strefa obciążenia wiatrem
Pokrycie wykonane z dachówki ceramicznej jest jednym z najcięższych wśród dostępnych na rynku rozwiązań dachowych. Ciężar całego pokrycia sprawia, że jest ono w stanie stawić opór wobec oddziałujących na dach sił poprzecznych i podłużnych. Jednak dopiero poprawny montaż, zgodny z zasadami sztuki dekarskiej, zabezpieczy naszą połać przed poderwaniem pojedynczych dachówek przez bardzo silny wiatr.
W zależności od regionu kraju, w którym znajduje się dom, będzie on w różnym stopniu narażony na występowanie wichur, trąb powietrznych, deszczu i piorunów. Dlatego już na etapie projektowania dachu należy uwzględnić jego położenie geograficzne.
Zgodnie z obowiązującą w Polsce normą Eurokod 1991-1-4:2008 (EN) można wyróżnić w naszym kraju trzy strefy obciążenia wiatrem:
- strefa 1 – słabe wiatry: większa część Polski,
- strefa 2 – umiarkowana siła wiatru: Pojezierze Pomorskie oraz okolice Zatoki Gdańskiej,
- strefa 3 – najsilniejsze wiatry: obszary górskie oraz południowe części województw podkarpackiego, małopolskiego, śląskiego i dolnośląskiego.
Mocowanie dachówki ceramicznej a strefa obciążenia wiatrem
To, w której strefie obciążenia wiatrem znajdzie się dom, wpłynie na sposób montażu wybranego produktu na połaci. Podczas projektowania dachu warto zastanowić się również nad zastosowaniem dodatkowych zabezpieczeń. Ich potrzeba może wynikać z:
- uwarunkowań konstrukcyjnych, np. przekroczenia dopuszczalnego pochylenia połaci, obecności okien dachowych czy koszy,
- warunków klimatycznych, np. częstego występowania silnych opadów deszczu i śniegu,
- zwiększonego narażenia na działanie silnego wiatru,
- miejscowych przepisów dotyczących zabezpieczenia połaci.
Dachówki ceramiczne, takie jak TITANIA, mocuje się solidnie do łaty klamrą podwieszaną – jeden koniec zostaje zaczepiony od dołu o łatę, a drugi zahaczony o zamek boczny. TITANIA można również zamontować przy użyciu klamry wbijanej do łaty. Podobne rozwiązania klamrowe stosuje się dla pozostałych dachówek z oferty swissporTON, takich jak SIMPLA, KODA, BALANCE czy GENEVO.
Karpiówkę, w tym model CLASSIC Lenti, mocuje się natomiast dedykowaną klamrą w kształcie litery „T”, która utrzymuje ułożone obok siebie dwie dachówki.
Klamry swissporTON są odporne na działanie niekorzystnych czynników atmosferycznych, a ich montaż odbywa się na zasadzie kilku prostych czynności, co skraca czas ułożenia dachówek na połaci i zwiększa precyzję montażu. W przypadku modeli płaskich oryginalne rozwiązania montażowe pozwalają uniknąć zjawiska tzw. „klawiszowania” dachówek na połaci – sytuacji często występującej przy zastosowaniu uniwersalnych zamienników montażowych o niskiej jakości.
Klamra do dachówki ceramicznej nie tylko skutecznie chroni pokrycie przed działaniem silnego wiatru, ale stanowi też dodatkowy środek zabezpieczający przy danym nachyleniu połaci. Liczba punktów mocowania określana jest na podstawie wyszczególnienia robót lub miejscowych przepisów budowlanych. Jeśli takie mocowanie jest wymagane, przytwierdzona musi być co najmniej co trzecia dachówka po przekątnej, rozmieszczona równomiernie na całej powierzchni dachu. Wyróżnia się trzy podstawowe układy mocowania: każdej, co drugiej lub co trzeciej dachówki połaciowej.
Wymagana liczba klamer i ich rodzaj zależą od:
- położenia budynku (strefa obciążenia wiatrem),
- wysokości budynku (górna krawędź kalenicy),
- typu konstrukcji dachu (zamknięta lub otwarta),
- rodzaju dachu (jedno- lub dwuspadowy),
- kąta nachylenia połaci dachu,
- rodzaju zastosowanych dachówek,
- obszaru dachu (obszar narożny, krawędziowy, połaciowy).
Niezależnie od przyjętego sposobu mocowania dachówki podstawowej, do łat należy dodatkowo przytwierdzić każdą dachówkę boczną, kalenicową i pulpitową. Można do tego wykorzystać wkręty do dachówki ceramicznej, umieszczane w miejscach gotowych otworów montażowych – to duże ułatwienie dla dekarza, które przyspiesza i zwiększa precyzję instalacji połaci.
Mocowanie gąsiorów – system kalenicy wentylowanej swissporTON
Kalenica to jeden z najbardziej newralgicznych punktów każdego dachu skośnego – miejsce styku dwóch połaci, najbardziej narażone na działanie wiatru i wody, a jednocześnie kluczowe dla prawidłowej wentylacji więźby. Gąsiory do dachówek ceramicznych można zainstalować przy użyciu dedykowanej klamry aluminiowej oraz odpowiednich wkrętów, jednak sprawdzonym i coraz szerzej stosowanym rozwiązaniem jest kompletny system kalenicy wentylowanej swissporTON.
To rozwiązanie kontynuuje i rozwija znany na rynku system mocowania gąsiorów „na sucho” (funkcjonujący wcześniej pod nazwą FIRSTFIX marki CREATON), włączając go w spójny, w pełni ceramiczny system kalenicowy dedykowany modelom SIMPLA, KODA, TITANIA, BALANCE i RAPIDO. System składa się z kilku precyzyjnie zaprojektowanych elementów:
- dachówka kalenicowa wentylacyjna – główny element systemu, odpowiedzialny za odprowadzanie powietrza z połaci,
- dachówka kalenicowa wentylacyjna boczna – element skrajny, zapewniający wentylację i szczelność na zakończeniach kalenicy,
- gąsior podstawowy – ceramiczne zwieńczenie konstrukcji,
- zaślepka gąsiora początkowa/końcowa – zamknięcie kalenicy na szczytach dachu,
- opatentowany system mocowania – klamry gąsiora ze stali szlachetnej, druty montażowe oraz zestawy zaciskowe.
Wszystkie ceramiczne elementy systemu są spójne kolorystycznie i fakturowo z dachówkami połaciowymi – każdy model ma dedykowane dla siebie rozwiązanie kalenicowe.
Jak przebiega montaż „na sucho”?
Gąsiory mocowane są metodą „na sucho”, bez konieczności stosowania łaty kalenicowej, dodatkowych taśm uszczelniających czy wsporników. W praktyce oznacza to szybszy i prostszy montaż, bez dopasowywania dodatkowych elementów:
- druty montażowe mocuje się naprzemiennie do ostatniej łaty dachowej, w rozstawie co ok. 42 cm,
- gąsiory nasuwane są kolejno na siebie i spinane klamrami ze stali szlachetnej,
- gąsior początkowy i końcowy zabezpiecza się dodatkowo zestawem zaciskowym z uszczelnieniem.
Klamry wykonane ze stali szlachetnej gwarantują odporność na korozję przez całe dekady użytkowania dachu, a cały proces instalacji przebiega szybko i precyzyjnie. Dzięki optymalnej wentylacji całej konstrukcji wydłużona zostaje żywotność więźby, a rozwiązanie pozostaje trwałe i estetyczne.
Warto pamiętać, by zachować odpowiednią szczelinę wentylacyjną między gąsiorem a dachówką kalenicowo-wentylacyjną, zgodnie z wytycznymi producenta – jej brak prowadzi do zamknięcia obiegu powietrza w obrębie kalenicy, a w konsekwencji do degradacji poszycia i samej dachówki. Uzupełnieniem systemu kalenicowego jest taśma kalenicowa RBF vent, montowana pod rzędem gąsiorów i odpowiadająca jednocześnie za szczelność i wentylację kalenicy oraz naroży dachu.
Najlepiej, jeśli zdecydujemy się na oryginalne systemy oferowane przez producenta dachówki ceramicznej – tylko wtedy mamy pewność, że wybrane rozwiązania montażowe zagwarantują najwyższą jakość i pozwolą objąć cały dach gwarancją producenta.
Najczęstsze błędy przy mocowaniu dachówek ceramicznych
Nawet najlepszej jakości dachówka nie zabezpieczy dachu, jeśli zostanie nieprawidłowo zamontowana. Do najczęstszych błędów popełnianych na budowie należą:
- pominięcie klamrowania dachówek bocznych, kalenicowych i pulpitowych, które – niezależnie od układu mocowania dachówki podstawowej – powinny być przytwierdzone zawsze,
- zbyt mała liczba punktów mocowania w obszarach szczególnie narażonych na wiatr, czyli narożnych i krawędziowych,
- stosowanie uniwersalnych, niededykowanych klamer, które nie zapewniają precyzyjnego dopasowania do geometrii konkretnego modelu dachówki i mogą prowadzić do „klawiszowania” pokrycia,
- montaż gąsiorów bez zachowania szczeliny wentylacyjnej, co ogranicza cyrkulację powietrza w obrębie kalenicy,
- pomijanie systemowych akcesoriów producenta na rzecz zamienników, co zwiększa ryzyko nieszczelności i może skutkować utratą gwarancji na pokrycie.
Skuteczne mocowanie dachówek ceramicznych to suma kilku elementów: doboru klamer dedykowanych do konkretnego modelu, prawidłowego układu mocowania dostosowanego do strefy obciążenia wiatrem i geometrii dachu, a także zastosowania systemowego rozwiązania na kalenicy. System kalenicy wentylowanej swissporTON łączy trwałość, estetykę i optymalną wentylację połaci w jednym, spójnym rozwiązaniu – bez potrzeby stosowania dodatkowych łat czy taśm kalenicowych.
Szczegółowe wytyczne montażowe dla poszczególnych modeli dachówek dostępne są w Podręczniku dekarza swissporTON oraz w instrukcjach montażu dostępnych w plikach do pobrania. W razie wątpliwości warto skontaktować się ze specjalistą, który pomoże dobrać odpowiedni system mocowania do konkretnego projektu dachu.
